Copëza historie – Si erdhi Hitleri në pushtet

Berlin, 27 qershor 1932. Brenda stadiumit Grunewald, 120 mijë njerëz dëgjojnë me vëmendje një dialog të çuditshëm, që dëgjohet nga altoparlantët. Është një shkëmbim pyetjesh dhe përgjigjesh midis ushtrisë dhe besnikëve, me një zë që pyet: “Kush është përgjegjës për mjerimin tonë?” dhe një kor që përgjigjet në unison “Sistemi!”.

“Dhe kush është pas sistemit?” vazhdon zëri. “Hebrenjtë”, i bën jehonë refreni. Dialogu vazhdon pak a shumë kështu “Çfarë është Adolf Hitleri për ne?” “Një besim!” përgjigja. Më në fund, zëri bërtet “Gjermania!” Dhe i gjithë stadiumi përgjigjet në unison: “Zgjohuni!

Në këtë pikë, i përshëndetur si një hyjni nga spektatorët tashmë të magjepsur, një burrë shfaqet në skenë në qendër të stadiumit. Emri i atij burri është Adolf Hitler. Pas Berlinit, skena do të përsëritet në qytete të tjera. Duke marrë parasysh që ky njeri është një udhëheqës politik pa asnjë post, si mund të shpjegohet një përkushtim i tillë? Si arriti ai të fitonte zemrat dhe mendjet e popullit gjerman?

Përgjigja duhet kërkuar duke u kthyer 13 vjet prapa, kur Adolf Hitleri ishte vetëm një emër në listat e veteranëve të luftës, një kaporal i panjohur me pasion për pikturën. I lindur më 20 prill 1889, në fshatin austriak Braunau am Inn, diktatori i ardhshëm kishte një sfond si piktor i varfër. Ai dështoi dy herë të hynte në Akademinë e Arteve të Bukura të Vjenës..

Në vitin 1914, kur Gjermania u zhyt me kokë në Luftën e Parë Botërore, u ofrua vullnetar për ushtrinë gjermane, duke u kthyer me disa plagë beteje. Doli nga ajo përvojë me një bindje: disfata e kombit të tij të adoptuar ishte rezultat i dobësisë së qeverisë gjermane dhe “konspiracionit hebre”, një slogan antisemitik që për të ishte një siguri shkencore.

Që nga nëntori i vitit 1918, Republika e korruptuar e Vajmarit u gjend gjithashtu në shënjestrën e veteranit Hitler. Si pothuajse të gjithë gjermanët, ky emër ishte sinonim i poshtërimit: ishte qeveria e Vajmarit ajo që nënshkroi Traktatin e Versajës, i cili i imponoi kushte të ashpra paqeje Gjermanisë pas Luftës së Parë Botërore.