Shqipëria po përgatitet për një tjetër ankand të rëndësishëm në sektorin e energjisë së rinovueshme, këtë herë duke kombinuar prodhimin e energjisë diellore me sistemet e ruajtjes së saj në bateri. Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) do të mbështesë autoritetet shqiptare në projektimin dhe zbatimin e një ankandi të ri për 300 megavat (MW) kapacitete fotovoltaike, të shoqëruara me sisteme të integruara të ruajtjes së energjisë (BESS).

Nisma përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt diversifikimit të burimeve të prodhimit të energjisë elektrike në Shqipëri, duke synuar uljen e varësisë nga hidrocentralet dhe rritjen e fleksibilitetit të sistemit elektroenergjetik.

Ndryshe nga ankandet e mëparshme për energjinë diellore, ky projekt parashikon që impiantet fotovoltaike të kombinohen me sisteme baterish, të cilat mundësojnë ruajtjen e energjisë së prodhuar gjatë orëve me rrezatim të lartë diellor dhe përdorimin e saj në periudha të tjera, sipas nevojave të sistemit.

BERZH do të asistojë në hartimin e ankandit dhe kuadrit ligjor

Mbështetja e BERZH-it do të përqendrohet në tri drejtime kryesore, që përfshijnë projektimin e mekanizmit të ankandit, përshtatjen e legjislacionit për ruajtjen e energjisë dhe asistencën gjatë përzgjedhjes së investitorëve.

Në fazën e parë do të kryhet një vlerësim i projekteve potenciale të investimit, kapaciteteve të disponueshme të rrjetit elektrik dhe kuadrit të ndihmës shtetërore.

Një element i rëndësishëm do të jetë edhe vlerësimi i gatishmërisë për përdorimin e mekanizmit të mbështetjes përmes Kontratave për Diferencë (Contracts for Difference – CfD).

Ky mekanizëm synon t’u ofrojë investitorëve më shumë parashikueshmëri për të ardhurat nga shitja e energjisë elektrike, duke kufizuar ekspozimin ndaj luhatjeve të çmimeve të tregut, sipas kushteve që do të përcaktohen në kontrata.

Drejtimi i dytë i asistencës lidhet me hartimin e legjislacionit dytësor për sistemet e ruajtjes së energjisë elektrike.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme pasi integrimi i baterive në projektet e prodhimit kërkon rregulla të qarta për funksionimin, lidhjen me rrjetin dhe pjesëmarrjen e tyre në tregun e energjisë.

Ndërkohë, komponenti i tretë përfshin përgatitjen e dokumentacionit të ankandit dhe ofrimin e mbështetjes ligjore, tregtare dhe teknike gjatë gjithë procesit, nga shpallja e tij deri te përzgjedhja e projekteve fituese dhe finalizimi i financimit.

Bateritë, një element i ri për tregun shqiptar të energjisë

Përfshirja e sistemeve të ruajtjes së energjisë përbën një zhvillim të rëndësishëm për sektorin elektroenergjetik shqiptar.

Aktualisht, prodhimi vendas mbështetet kryesisht te burimet hidrike, çka e bën furnizimin me energji të ndjeshëm ndaj kushteve klimatike dhe nivelit të reshjeve.

Zgjerimi i kapaciteteve fotovoltaike mund të ndihmojë në diversifikimin e prodhimit, por energjia diellore ka karakter të ndërprerë dhe varet nga kushtet atmosferike dhe orët e ditës.

Pikërisht këtu marrin rëndësi sistemet e baterive, të cilat mund të ruajnë energjinë e tepërt dhe ta rikthejnë atë në rrjet kur prodhimi diellor bie ose kërkesa rritet.

Kombinimi i impianteve fotovoltaike me bateritë mund të kontribuojë gjithashtu në reduktimin e kufizimeve të prodhimit nga burimet e rinovueshme, përmirësimin e menaxhimit të ngarkesës dhe rritjen e qëndrueshmërisë së sistemit elektrik.

Megjithatë, kapaciteti i ruajtjes së energjisë, i matur në megavatorë (MWh), dhe kërkesat konkrete teknike për bateritë nuk janë specifikuar ende në informacionin e publikuar për ankandin.

Objektivi: Të paktën 600 MW kapacitete të rinovueshme përmes ankandeve deri në vitin 2027

Ankandi i ri është pjesë e angazhimeve të Shqipërisë në kuadër të Agjendës së Reformave 2024–2027, e cila parashikon organizimin e ankandeve për të paktën 600 MW kapacitete të reja të energjisë së rinovueshme gjatë kësaj periudhe.

Përmes këtij procesi, qeveria synon të nxisë investimet private në sektorin energjetik dhe të krijojë kushte për rritjen e prodhimit të energjisë nga burime alternative ndaj hidrocentraleve.

Përdorimi i ankandeve konkurruese synon gjithashtu përzgjedhjen e projekteve mbi bazën e ofertave ekonomike dhe kushteve të përcaktuara paraprakisht, duke rritur transparencën dhe konkurrencën ndërmjet investitorëve.

BERZH ka mbështetur më parë ankande për mbi 800 MW energji të rinovueshme

Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim ka një përvojë të konsoliduar në mbështetjen e Shqipërisë për zhvillimin e projekteve të energjisë së rinovueshme.

Deri tani, institucioni financiar ndërkombëtar ka asistuar në katër raunde ankandesh konkurruese, përmes të cilave janë kontraktuar mbi 800 MW kapacitete të energjisë së rinovueshme.

Ankandi i ri prej 300 MW synon të vijojë këtë proces, por duke shtuar një komponent të ri teknologjik: ruajtjen e energjisë elektrike.

Ky zhvillim mund të krijojë mundësi të reja investimi jo vetëm për kompanitë që ndërtojnë parqe fotovoltaike, por edhe për operatorët që ofrojnë teknologji baterish, sisteme menaxhimi energjetik dhe shërbime të integrimit në rrjet./ekofin.al

/tvklan.al