Histori nga bota – Amerika po “vret” Dayton-in e saj

Më 11 maj 2026, Christian Schmidt, pas gati pesë vitesh si Përfaqësues i Lartë për Bosnjën dhe Hercegovinën, mbikëqyrësi i bashkësisë ndërkombëtare për zbatimin e Marrëveshjeve të Paqes së Dejtonit të vitit 1995 që i dhanë fund luftës së përgjakshme civile në Bosnjë, (të cilat e ndanë Bosnjën dhe Hercegovinën në dy entitete, Republika Srpska me shumicë serbe dhe Federata boshnjako-kroate që ka shumicën e popullsisë), ka marrë vendimin për t’i dhënë fund mandatit të tij.
Sipas vetë Schmidt largimi ndodh për arsye personale, duke shkaktuar një periudhë të re pasigurie politike dhe do të vazhdojë në detyrë derisa të emërohet një pasardhës, me dy italianë në garë.
Lamtumira për opinionin publik mund të duket e papritur, por nuk është surprizë për vëzhguesit më të afërt të Bosnjës, dhe ai vetë pothuajse e pranoi këtë muajin e kaluar.
Ishte “një vendim personal”, thotë vetë ai në një deklarate të postuar në faqen zyrtare të internetit të Përfaqësuesit të Lartë ), e cila specifikon se Schmidt e ka informuar tashmë Këshillin e Zbatimit të Paqes, organin ndërkombëtar përgjegjës për zbatimin e marrëveshjeve të paqes, për vendimin e tij.
Në deklaratë, Schmidt bën thirrje që të fillojë procesi për të identifikuar një zëvendësues. Vetë fjalët në korridoret e Brukselit flasin për mundësinë e një italiani. Schmidt, në letrën e tij të lamtumirës, kujtoi gjithashtu se “asnjë nga vendimet” që ai mori si kreu i OHR-së “nuk është revokuar kurrë” dhe siguroi se roli i Përfaqësuesit të Lartë “mbetet i rëndësishëm”.
Pa dyshim Schmidt nuk ka gëzuar asnjëherë simpati në qarqet ndërkombëtare, por fjalët që ndjekin largimin e tij janë më shumë se një dorëheqie e thjeshtë. Me gjasë bëhet për lojëra më të gjera të pushtetit që po luhen brenda një konteksi ku Bosnja është bërë një hapësirë tjetër e tërheqjes së litarit SHBA-BE, dhe ku vihet në pah ringjallja politike e separatistit të mbështetur nga Rusia, Milorad Dodik, nën kujdesin e pikërisht Uashingtonit.
Pra çfarë fshihet pas vendimit të Schmidt? Dhe kush mund të jetë italiani që do të ishte zëvendësues i tij?